fb40x40 unionjack

logona314

logona314

Áhrif orkuvinnslu á hreindýrastofninn

HreindýrFöstudagur 4.mars kl 15:30 í Hótel Valaskjálf á Egilsstöðum.
Opinn fundur og allir velkomnir.

Landsvirkjun efnir til fundar þar sem kynntar verða niðurstöður vöktunar og rannsókna á hreindýrastofninum á starfstíma Kárahnjúkavirkjunar. Á næsta ári hafa rannsóknir staðið yfir í áratug eftir að virkjunin tók til starfa og nú þarf að ákveða hvort og með hvaða hætti áframhaldandi vöktun fer fram.  Á myndinni hér fyrir neðan má sjá dagskrá fundarins.

Dagskrá

 

Hætt við að hreintarfar ánetjist á fengitíma

IMG 8899xNáttúrustofa Austurlands fagnar framtaki Náttúruverndarsamtaka Austurlands að berjast gegn ónýtum girðingum. Á heimasíðu þeirra (http://www.nattaust.is/)  segir eftirfarandi:
“NAUST fékk styrk frá Umhverfisráðuneytinu til að standa straum af hvatningarátaki á starfssvæði sínu til að fjarlæga ónýtar girðingar.  Átakinu er ætlað að beina sjónum að þeim hættum sem stafa af ónýtum girðingum sem og því lýti sem þær eru í landslaginu.”
Flest ár fréttir Náttúrustofan af einu eða fleiri hreindýrum sem drepast í girðingum eða öðrum vír. Einna verst er þetta um fengitímann þ.e. seinni hluta september og október. Þá stanga tarfarnir ýmislegt sem fyrir þeim verður þ.a.m. ónýtar girðingar sem vilja festast í hornum þeirra. Ef það gerist geta þeir svo „veitt“ aðra tarfa í erjum við þá. Samfastir eiga þeir sér ekki lífs von. Reyndar á þetta við um allan vír sem liggur á víðavangi og þannig veiddi símavír sem lá á jörðinni í Loðmundarfirði nokkra tarfa í gegnum tíðina og eitt sinn hröpuðu tveir rígfullorðnir samfastir tarfar fram af sjávarklettum utan við Stakkahlíð (1. mynd).
Fyrir nokkrum árum festist veturgamall tarfur í aflagri túngirðingu í Arnórsstaðamúla. Sem betur fer sást til hans og tókst að losa hann (2.-4. mynd). Þetta var ekki í fyrsta sinn sem sú girðing „veiddi“ hreintarfa. Náttúrustofan hefur skorað á sveitarfélagið að sjá til þess að sú girðing  verði fjarlægð og var vel tekið í það. Munum við reyna að leggja verkefninu lið með því að tilkynna um aflagðar og ónýtar girðingar svo og annað drasl sem verða á vegi okkar og geta verið dauðagildrur fyrir hreindýr.

 

Heimsókn á vetrarbeitarsvæði hreindýra á Harðangursheiði

20160813 192452Þrír starfsmenn Náttúrustofu Austurlands fóru til Noregs um miðjan ágústmánuð til að kynna sér vinnuaðferðir og skipulag við langtímarannsóknir á vetrarbeitarsvæðum villtra hreindýra á Harðangursheiði. Rannsóknin, sem snýr að samspili hreindýra og flétta, er unnin af starfsmönnum NINA (Norsk institutt for naturforskning), þeim Olav Strand og Erling Solberg. Auk þess að kynnast vetrarbeitarsvæðum hreindýra á Harðangursheiði og vinnuaðferðum NINA fékk starfsfólk Náttúrustofunnar innsýn í þátttöku hreindýrarannsakenda og þeirra sem nýta hreindýrin. Þar eru helst ferðaþjónustuaðilar, veiðimenn og landeigendur í skipulagsferlum og ákvarðanatöku vegna framkvæmda við stíflumannvirki þar sem mikil áhersla er lögð á að lágmarka neikvæð áhrif á hreindýr. Vinnudagarnir voru langir en ferðin var afar lærdómsrík.

Hornavöxtur

Hreindýr við ArnheiðarstaðiNý horn vaxa á hreindýrum hvert ár. Fyrstir eru fullorðnir tarfar en hjá þeim birtast hnýflar í aprílbyrjun. Fróðlegt er að skoða hvort hornavöxturinn er misjafn á milli ára og jafnvel svæða. Á meðfylgjandi myndum eru fullorðnir tarfar þann 12. apríl við Arnheiðarstaði í Fljótsdal komnir með þokkalega hornstubba.

 

Hreindýrafréttir í maí 2015

kusa og kalfur nidri i v horniBurður hafinn: Kýr bar á Hvolsmónum inn af Bakkagerði þann 8. maí (Skúli Sveinsson), afkvæmi og móður heilsaðist vel þegar þau voru heimsótt þann 10. maí. Sveinn Ingimarsson símar 9. maí og segir frá kýr og nýbornum kálfi stutt austan við Vopnafjarðarvegamót í Jökuldalsheiði þá um morguninn. Með henni voru nokkrir tugir kúa. Um mánaðarmótin sá hann 20-30 kýr á Snæfellsnesi við Eyjabakka.

 

 

 

 

 

Hreindýrahræ undir Ufsum í Selárdal

                                                    

HreindýrahræHræ undir Ufsum í Selárdal – vettvangskönnun 25. september 2015
Skarphéðinn G. Þórisson

Eftir ábendingar frá Eiríki Skjaldarsyni um að hjörð hreindýra hefði farist í Selárdal var hringt í Sigmund Steingrímsson 21.9.2015. Samkvæmt honum voru hræin á Litlu Ufs upp undir Ufsum um 1 km utan við Sauðá. Karl bróðir hans rakst á hauginn þann 18. september. Taldi 17 og þá var eitthvað eftir. Ljóst að þau voru frá í vetur því þau voru ekki þarna í fyrra. Sigmundur ímyndar sér að dýrin hafi hrakist fram af klettum í aftakaveðri og drepist þar í fönn/snjóflóði. Í fyrrahaust var gríðarstór hópur fyrir ofan Hróaldsstaði.

Hreindýri smalað á Austurafrétti sunnan Dettifoss

A reindeer wispher (2)Daði Lange Friðriksson hafði samband við Náttúrustofu Austurlands og sagði frá hreindýri sem fylgdi ánum er menn voru að smala þann 2. september síðast liðinn í Austurfjöllum suður af Dettifossi. Frétt um það birtist síðan í Morgunblaðinu; http://www.mbl.is/frettir/innlent/2016/09/06/hreindyr_birtist_ovaent_med_fenu/
Í 65.-66. hefti tímaritsins Glettings sem helgaður var 20 ára afmæli Náttúrustofu Austurlands er grein um hreindýr sem leitað hafa út fyrir hefðbundið útbreiðslusvæði á Austurlandi síðustu 100 árin. Þar er m.a. sagt frá kálfi sem sást í Hólmatungum í fyrrahaust. Hugsanlega er hér um sama dýrið að ræða.
Myndin tengist fréttinni ekki beint.

Hreindýri smalað á Austurafrétti sunnan Dettifoss

A reindeer wispher (2)Daði Lange Friðriksson hafði samband við Náttúrustofu Austurlands og sagði frá hreindýri sem fylgdi ánum er menn voru að smala þann 2. september síðast liðinn í Austurfjöllum suður af Dettifossi. Frétt um það birtist síðan í Morgunblaðinu; http://www.mbl.is/frettir/innlent/2016/09/06/hreindyr_birtist_ovaent_med_fenu/
Í 65.-66. hefti tímaritsins Glettings sem helgaður var 20 ára afmæli Náttúrustofu Austurlands er grein um hreindýr sem leitað hafa út fyrir hefðbundið útbreiðslusvæði á Austurlandi síðustu 100 árin. Þar er m.a. sagt frá kálfi sem sást í Hólmatungum í fyrrahaust. Hugsanlega er hér um sama dýrið að ræða.
Myndin tengist fréttinni ekki beint.

Hreinkýr bera á láglendi

Hópur kúa og kálfa í Þóriseyjum 27. júní 2012Annars slagið bera hreinkýr á láglendi og ganga þá oft sumarlangt einar en sameinast ekki í stórar hjarðir eins og þær flesta gera inn á heiðum og upp til fjalla (1. mynd. Hópur kúa og kálfa í Þóriseyjum 27. júní 2012) . Ein slík kýr er nú út á Héraðssandi (2.-3. mynd). Vorið 2008 bar kýr stutt utan við Mýnes í Eiðaþinghá (4. mynd).

 

 

Hreinkýrin Pálína í heimsókn

Pálína ljósmynd: Atli B. EgilssonEskfirðingurinn Atli B. Egilsson tók myndir af eyrnamerktu hreindýri við Hólma í Reyðarfirði 3. febrúar síðast liðinn.  Hann veitti Náttúrustofu Austurlands góðfúslegt leyfi til að birta þær með þessari frétt.

Vorið 2013 stóð Náttúrustofan og Sævar Guðjónsson fyrir leiðangri í Mjóafjörð til að merkja kálfa. Sagt var frá ferðinni í eftirfarandi frétt:

Kálfamerkingaleiðangur Náttúrustofu Austurlands í Mjóafjörð

 

Niðurstöður rannsókna kynntar

LV fundurwebNáttúrustofa Austurlands hefur unnið að rannsóknum á hreindýrum á Snæfellsöræfum í tengslum við framkvæmdir og rekstur Kárahnjúkavirkjunar sl. áratug. Helstu niðurstöður þeirra rannsókna voru kynntar á opnum kynningarfundi í Valaskjálf á Egilsstöðum þann 4. mars sl.

Skarphéðinn Þórisson fjallað m.a. um stöðu Snæfellshjarðar og samhengið við hreindýrastofninni í heild sinni, auk þess sýndi hann niðurstöður rannsókna á átta hreinkúm sem gengu með GPS tæki á árunum 2009-2011.

Rán Þórarinsdóttir fjallaði um burðarsvæði Snæfellshjarðar á árunum 2005-2013 og hvort og þá hvernig greina hefði mátt áhrif framkvæmda á dreifingu og fjölda burðarkúa á svæðinu.

Upptöku frá fundinum má nálgast hér

 

Samnorrænt verkefni um smitsjúkdóma

Náttúrustofan tekur nú þátt í stóru norrænu verkefni um smitsjúkdóma og heilbrigði hreindýra á norðurslóðum, einkum í ljósi hnatthlýnunar. Arctic University of Norway leiðir verkefnið en auk þeirra taka Norwegian Veterinary Institute, Norwegian Institute of Nature Research og Northern Research Institute þátt í því. Það tengist líka verkefni (Climate-change effects on the epidemiology of infectious diseases and the impacts on Northern Societies ) við Umeå University.

Morten Tryland leiðir vinnuna hér á landi sem einungis er möguleg í góðu samstarfi við leiðsögumenn með hreindýraveiðum. Þau munu kynna verkefnið og helstu smitsjúkdóma fyrir stjórn leiðsögumanna með hreindýraveiðum og fleirum áður en þau hverfa suður á bóginn. Ráðgert er að endurtaka leikinn að hausti.

Auk þessa safnar Náttúrustofan heilasýnum fyrir MAST en amerísk hjartarriða (Cronic Wasting Disease) fannst í fyrsta sinn í Evrópu í norskri hreindýrahjörð í vetur.

Náttúrustofan þakkar öllum kærlega sem lagt hafa okkur lið en niðurstöðurnar munu auka mjög á þekkingu okkar á heilbrigði íslensku dýranna

 

Sandvíkurferð

Hópurinn sem fór í SandvíkÞann 20.-21. maí sl. fór hópur fólks á vegum Náttúrustofu Austurlands í Sandvík. Tilgangur ferðarinnar var að telja fjölda hreindýra og kanna hversu margar kýr voru bornar. Vonir stóðu til að jafnframt yrði unnt að merkja einhverja hreindýrakálfa svo fylgjast megi með ferðum þeirra í framtíðinni.

Í Sandvík sáust alls 30 hreindýr, 22 fullorðin dýr og 8 kálfar. Þrír kálfar voru merktir. Eftir dvölina í víkinni var gengið yfir í Viðfjörð og þar sáust 36 hreindýr. Með í för að þessu sinni voru Sævar Guðjónsson, Anton Berg Sævarsson, Jón Á. Jónsson, Elín Guðmundsdóttir, Guðrún Óskarsdóttir, Sigurður Daði Friðriksson, Snorri Styrkársson og Pétur Sörensen. Grétar Örn Sigfinnsson og Páll Freysteinsson skutluðu hópnum í Sandvík á bátnum Mími.

Senditækjakýrin Hengla

Hengla upphaf til 20.april.2015 Þann 18. janúar náðist hreinkýr við Henglavík í Hamarsfirði og fékk hálskraga með staðsetningartæki. Fyrir leiðangrinum fór Skúli Benediktsson. Að sjálfsögðu var hún skýrð Hengla. Til stóð að ná tveimur kúm til viðbótar í Geithella- og  Hofsdal en það mun bíða næsta vetrar.

Heimamenn hafa sýnt kúnni og ferðum hennar mikinn áhuga og birtast vikulega upplýsingar um hana á djupivogur.is.

Tilgangur verkefnisins er að afla upplýsinga um landnotkun og ferðir dýra í Djúpavogi og einkum og sér í lagi hvort einstaklingar í Álftafjarðarhjörð heimsæki Snæfellshjörðina.

 

Skýrslur 2017

Skýrslur 2017

170. Gróðurvöktun á Fljótsdalsheiði. Samanburður á samsetningu og þekju gróðurs árin 2008 og 2016
169. Vatna- og sundfuglar á Jökulsá á Dal og endur á Lagarfljóti og á vötnum á Fljótsdalsheiði árið 2016
168. Alcoa Fjarðarál Umhverfisvöktun 2016. Skýrsla unnin af Náttúrustofu Austurlands og Nýsköpunarmiðstöð Íslands
         fyrir Alcoa Fjarðarál. Viðaukar Neskaupstaður apríl 2017.
167. Vöktun Náttúrustofu Austurlands 2016 og tillaga um veiðikvóta og ágangssvæði 2017
166. Heiðagæsarannsóknir á vatnasviði Kárahnjúkavirkjunar árið 2016.
165. Rannsóknir á lífríki Viðfjarðar - Fuglar, botndýr og seiði í ám.
164. Rannsóknir á lífríki Hellisfjarðar - Fuglar, botndýr og seiði í ám.

Veiðikvóti 2010

hreindýrLeyft verður að veiða 1.272 hreindýr í haust samkvæmt skilavef veiðikorta hjá Umhverfisstofnun. Ekki verður leyft að fella hreindýrskálfa á næsta veiðitímabili og er það breyting frá fyrri árum. Í fyrra voru gefin út 1.333 veiðileyfi á hreindýr.

Nánar má sjá upplýsingar á vefnum hreindyr.is

Vöktun ársins 2015 og veiðikvóti ársins 2016

Veiðisvæði 2016Hreindýraveiðar hefjast á morgun 15. júlí, en þá má byrja að veiða tarfa. Veiðar á kúm hefjast svo 1. ágúst n.k., og eru veiðitímabilin þau sömu og í fyrra. Umhverfis- og auðlindaráðherra ákvað að kvóti þessa árs skyldi vera samhljóma tillögum Náttúrustofu Austurlands, þ.e 1300 dýr þ.a. 848 kýr og 452 tarfar. Dregið verður úr tarfaveiði um þriðjung frá árinu 2015. Hlutfallslega mest verður dregið úr veiðum á veiðisvæðum 9 (um 40%) og 7 (21%). Aftur á móti verður veiði aukinn (20%) á veiðisvæði 4. Ekki eru lagðar til breytingar á ágangssvæðum fyrir veiðitímabilið 2016 en lagt er til að mörk þeirra verði endurskoðuð á næstu misserum.
Í skýrslu Náttúrustofunnar sem liggur til grundvallar tillögum um veiðikvóta ársins 2016  kemur fram að um 91% af kvótanum náðist 2015. Það er vel viðunandi árangur en veiðiálag var mikið á veiðisvæðum 6 og 7 þar sem þurfti að fækka dýrum nokkuð. Samkvæmt upplýsingum  úr veiðiskýrslum leiðsögumanna 2015 var meðalfallþungi eftir haustveiðitímabilið 43 kg hjá 3-5 vetra kúm en87 kg hjá 3-5 vetra törfum. Fallþungi var meiri á veiðisvæðum 1, 3, 4 og 5 heldur en á 2, 6 og 7. Upplýsingar um bakfitu gáfu til kynna svipaðan mun milli veiðisvæða. Ekki bárust nægar upplýsingar um fallþunga og bakfitu fyrir dýr á veiðisvæðum 8 og 9.
Hægt er að lesa skýrslu Náttúrustofunnar um vöktun ársins 2015 og tillögur að kvóta ársins 2016 hér.

Hreindýr

 

Náttúrustofa Austurlands

  • Kt: 461094-2529
  • Sími: 477-1774
  • Netfang: na(hjá)na.is

Starfsstöð í Neskaupstað

Mýrargötu 10
740 Neskaupstaður

Starfsstöð á Egilsstöðum

Tjarnarbraut 39b
700 Egilsstaðir